أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
278
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
( 1 ) . Coagulum لاتين ؛ سراپيون ، 36 ؛ ابو منصور ، 6 ؛ ابن سينا ، 13 ؛ غافقى ، 112 ؛ ميمون ، 30 . ( 2 ) . نسخهء الف : سبوثا ، نسخهء فارسى : مسوتا . قس . بر بهلول ، 21 1114 . ( 3 ) . نسخهء الف : روك ، نسخهء فارسى : دوك . ( 4 ) . پنير مايه فارسى ؛ I , Vullers ، 379 . ( 5 ) . كرش - شيردان ( بخش چهارم معده حيوانات جونده ) . ( 6 ) . واژهء غير قابل فهم المشوه . نام يونانى پنير مايه است ، ديوسكوريد ، II ، 74 . ( 7 ) . نسخهء الف : انفحة القوفى كه بايد خواند انفحة الفوقى ، فوقى - ( فك ) يونانى ؛ نك . شمارهء 802 . ( 8 ) . الدلافين جمع الدلفين ، نك . شمارهء 435 . 107 . انجدان 1 ديسقوريدس مىگويد : سلفيون 2 گياه انجدان و صمغ آن حلتيت است ، در سرزمين سوريا يعنى شام ، نيز در ارمنستان و ماه يعنى سرزمين جبل 3 ، و در ليبوى كه آن سوى مصر قرار دارد 4 ، مىرويد . [ انجدان ] به سريانى انگدانا اوكاما 5 ، به فارسى انگدان 6 ، به سجستانى هينگ 7 و به هندى هنگرترى 8 يعنى برگ حلتيت ناميده مىشود . [ انجدان ] دو نوع است : سفيد و سياه . ماسرجويه گويد كه بهترين [ انجدان ] سفيد است كه با غذا و دارو مىآميزند ؛ [ نوع ] بد سياه است كه فقط در دارو به كار مىبرند . به سبب شباهت نزديك ريشهء انجدان و اشترغاز مىگويند كه انجدان تخم محروث است ، اما محروث گياه انجدان نيست . ابو على مسكويه در كتاب الطبيخ ، [ انجدان ] سرخسى 9 را ترجيح مىدهد . ( 1 ) . Ferula assa foetida L . ؛ سراپيون ، 30 و 37 ؛ ابو منصور ، 8 ؛ ابن سينا ، 22 ؛ غافقى ، 34 ؛ ميمون ، 18 . ( 2 ) . سلفنون : بايد خواند سلفيون - يونانى ، ديوسكوريد ، III ، 75 . ( 3 ) . نسخهء الف : و ماه اى ارض الجبل ، نسخهء فارسى : و قهستان كه او را زمين ماه گويند . ( 4 ) . نسخهء الف : و ليبوى و هى ما احبب [ ؟ ] عن مصر ، نسخهء پ : . . . ما انجاب عن مصر ، نسخهء فارسى : و زمين نينو و زمين نينو زمينى است كه از آن سوى زمين مصر است ، III , D - G ، 94 : Syria ، Libya , Media , Armenia . . . ظاهرا ليبوى و لوبية هر دو يكى است . ( 5 ) . انكذانا اوكاما ، قس . بر بهلول ، 24 23 ؛ Low , Pf . ، 36 . ( 6 ) . انكدان ، قس . I , Vullers ، 134 .